دانشگاه امام صادق علیه السلام مطالعات قرآن و حدیث 2008-3211 19 1 2025 09 23 Source Identification and Authentication of the Hadith “The Best of Affairs is the Middle Course” (Khayr al-umūr awsaṭuhā) in the Sources of Both Islamic Sects مصدریابی و اعتبارسنجی حدیث «خیرُ الأمورِ أوسَطُها» در منابع فریقین 245 270 77923 10.30497/qhs.2025.247622.4078 FA میثم کهن ترابی دانشیار گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشگاه بزرگمهر قائنات، قائن، ایران. 0000-0002-0439-1737 Journal Article 2025 01 21 Among the well-known hadiths that describe proper conduct is the narration <em>“The best of affairs is the middle course (khayr al-umūr awsaṭuhā).”</em> In this narration, the best of all actions is described as the most moderate one—such that if a person maintains balance in any matter, they have fulfilled their duty toward it in the best possible way.However, applying this criterion to certain matters—such as intellectual and epistemological issues, as well as moral virtues in individual, social, and even political domains—faces rational and religious challenges. For this reason, the present study seeks both to identify the primary sources of this hadith and to examine the historical origins of its transmission and dissemination, as well as to assess its authenticity from both the chain of transmission (<em>isnād</em>) and textual (<em>matn</em>) perspectives.To this end, the study investigates both Shi‘i and Sunni sources. The narration first appeared in Sunni sources in the second century (AH), transmitted from <em>Muṭarrif ibn Shikhkhīr</em>. In Shi‘i sources, the most important reference is <em>al-Kāfī</em>, where the phrase is attributed to Imam al-Kāẓim (PBUH) in response to a remark about the mount he was riding. All reported versions of this narration—whether from Sunni or Shi‘i sources—are weak in terms of their chains of transmission. The occurrence of this phrase in a popular proverb used to describe mule drivers strengthens the likelihood that Imam al-Kāẓim (PBUH), assuming the authenticity of the report, employed a well-known saying familiar to everyone simply to silence the speaker, without endorsing the content of the original remark. از جمله احادیث مشهوری که به توصیف عمل صحیح می‏پردازد، روایت «خیرالأمور أوسطها» است. در این روایت، بهترین کارها، میانه ترینِ آن‏ها معرفی شده است به گونه‏ای که اگر کسی در هر امری، جانب میانه را در میدان عمل حفظ کند، به بهترین نحو وظیفه خویش را در قبال آن به انجام رسانده‏است. اِعمال این معیار در برخی امور مانند امور علمی، معرفتی و همچنین فضایل اخلاقی چه در حوزه فردی و چه اجتماعی و حتی سیاسی، با چالش‏هایی عقلائی و دینی روبروست. به همین منظور پژوهش حاضر به دنبال آن است که هم مصادر اولیه حدیث را بیابید و ریشه تاریخی نقل و انتشار آن را بررسی نماید و هم به اعتبار آن از منظر سندی و متنی بپردازد. این پژوهش برای انجام این مهم منابع شیعه و سنی را مورد بررسی قرار داده است. اولین بار این روایت در قرن دوم توسط منابع اهل سنت به نقل از مطرف بن شخّیر نقل شده است. در منابع شیعی نیز مهم‏ترین منبع، کتاب کافی است که این عبارت را از امام کاظم(ع) در واکنش به یک کنایه پیرامون مرکبی که سوار بودند، نقل کرده‏اند. تمامی منقولات روایی چه اهل سنت و چه شیعه از منظر سندی ضعیف هستند. وجود این عبارت در مثلی مشهور که برای توصیف بغال به کار رفته این گمانه را تقویت می‏کند که امام کاظم ـ در فرض صحت صدور حدیث ـ بدون توجه به محتوای سخن نقل شده توسط گوینده کنایه، برای اسکات وی از مثلی مشهور که برای همگان آشنا بوده، استفاده کرده ‏اند. https://qhs.isu.ac.ir/article_77923_1cea7b46e76a6c21325f9039337f6081.pdf