دانشگاه امام صادق علیه السلام مطالعات قرآن و حدیث 2008-3211 4 2 2011 08 23 Hadith Textual Criticism Criteria Based on Fariqain Sources ملاک های نقد متن حدیث براساس منابع روایی فریقین 5 26 991 10.30497/quran.2011.991 FA مهدی ایزدی دانشیار علوم قرآن و حدیث دانشگاه امام صادق(ع) 0009-0005-9988-8509 Journal Article 2012 11 06 Hadith criticism could be practiced in two areas: text and proof. The second which is among traditional methods in hadith scholarship has been used widely throughout the ages, but as for the first, little effort has been done and its criteria are not yet much recognized. This article seeks hadith textual criticism criteria by referring to some principles of sharia, to be presented to hadith scholars. Some of these criteria are the contradictions that exist between the given text on the one hand, and Quranic text, the fixed tradition, rational principles, authentic history, and the admitted premises of science on the other; others are the critique of the given text by another recorded hadith, its non-adjustment with the narrator’s question, its being different from well-known Imamite traditions, the critique of the text according to its occasion of occurrence, its non-adjustment with authoritative versions, its opposition to the high dignity of the infallibles, its lengthiness, and its signifying bizarre subjects. در دو حوزه می‌توان به نقد حدیث پرداخت؛ حوزه متن و سند. در خصوص نقد سندی حدیث تلاش‌های متعددی در طول قرون متمادی صورت گرفته و از آنجا که این روش از جمله روش‌های سنّتی نقد حدیث است، در حدیث پژوهی سابقه‌ای دیرینه دارد. اما در خصوص نقد متنی حدیث تلاش‌های اندکی صورت گرفته و همچنان ملاک‌ها و معیارهای این نوع نقد مشخص و متمایز نشده است. در این مقاله به دنبال آن هستیم تا با مراجعه به برخی از اصول و مبانی شریعت، به نوعی ملاک‌های نقد متنی حدیث را احصاء و استخراج نموده و کاربرد هر کدام را جهت آشنایی حدیث پژوهان بیان کنیم. ملاک‌های نقد متنی حدیث که در این مقاله مورد بررسی قرار گرفته و فارغ از نقد اسنادی به مشکلات متنی حدیث توجه دارد، عبارتند از: مخالفت متن با نصوص قرآن کریم، مخالفت متن با سنت مقطوع، مخالفت متن با احکام عقلی، مخالفت متن با تاریخ معتبر، مخالفت متن با مسلمات علوم تجربی، نقد متن توسط حدیث مضبوط دیگر، نقد متن بر اساس عدم تناسب با پرسش راوی، نقد متن بر اساس مخالفت با روایات مشهور امامیه و موافقت با عامه، نقد متن بر اساس سبک و سیاق آن، نقد متن بر اساس شأن صدور حدیث، مخالفت متن با نسخه‌های معتبر، مخالفت متن با شأن و مقام معصوم (ع)، طولانی بودن متن و دلالت آن بر مطالب عجیب و غریب.

https://qhs.isu.ac.ir/article_991_692f93be8c7a41525c0baf2076aecfb4.pdf

دانشگاه امام صادق علیه السلام مطالعات قرآن و حدیث 2008-3211 4 2 2011 08 23 Types of Exegetical Traditions of Imam Sajad Concerning the Applicability of Ayas گونه‌های روایات تفسیری امام سجّاد(ع) در حوزه تعیین مصداق 27 66 992 10.30497/quran.2011.992 FA سهیلا جلالی کندری استادیار علوم قرآن و حدیث دانشگاه الزهرا(س) عذرا میثاقی دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشکده اصول دین قم Journal Article 2012 11 06 Many of Imams’ exegetical traditions are not about Quranic interpretation, but are about its comparison with some Aya’s applicability. This is while inseparability of these traditions in comparison with traditions that interpret ayas, created false assumptions about shia. Importance of isolating these traditions shows the necessity of this study that is about types of exegetical traditions of Imam Sajad in concerning the applicability of Ayas. In this study, after extracting Imam Sajad’s exegetical traditions from the most authoritative traditional commentaries of shia including Bihar al-anvar, It has been tried to survey certain types of these traditions for explanation Ayas’ applicability. It has been specified this study that exegetical traditions of Imam Sajad in concerning the applicability of Ayas generally consists of traditions that determine manifest and non-manifest application the first of which in its turn is divided into complete, most complete and general applications. The main factor for this type of interpretation is that Imam Sajad chose "Taghiyah" policy because of conditions in his epoch, but this policy didn't cause him to neglect to declare the legitimacy and high standing of the Prophet’s Household. One of his methods of showing this legitimacy is the adjustment of the Quran’s Ayas with his own and the Prophet’s Household contemporary conditions. بسیاری از روایات تفسیری ائمه اطهار(ع) در پی تفسیر آیات قرآن نیست، بلکه در پی تطبیق آن بر برخی از مصادیق آیه است. این در حالی است که عدم تفکیک حدود این روایات با روایاتی که درصدد تفسیر مفهوم آیه هستند، موجب شکل‌گیری پندارهای ناروا بر شیعه گشته است. اهمیت جداسازی انواع این روایات، ضرورت تحقیق حاضر را روشن می‌سازد. در این مقاله پس از استخراج روایات تفسیری آن حضرت از مهمترین تفاسیر روایی شیعه و کتب حدیثی، سعی شده است گونه‌های آن روایات در بیان مصادیق آیات مورد بررسی قرار گیرد. در نتیجه این تحقیق روشن شد که روایات تفسیری امام سجّاد(ع) در حوزه تعیین مصداق، به صورت کلّی شامل روایات تعیین کننده مصداق ظاهر و تعیین کننده مصداق باطن است و نوع اول خود به انواع مصداق ظاهری کامل، مصداق ظاهری اتمّ و مصداق عام تقسیم می‌شود. عامل مهم در شکل‌گیری این گونه روایات تفسیری امام سجّاد(ع) آن است که حضرت به دلیل شرایط حاکم بر عصر خویش سیاست تقیه را برگزیدند؛ اما این سیاست موجب نشد که از اعلام حقانیّت و جایگاه اهل بیت پیامبر(ص) غافل شوند. یکی از راهکارهای ایشان برای نشان دادن این حقانیّت، تطبیق آیات قرآن بر شرایط عصر و زمان خود و اهل بیت پیامبر(ص) است.

https://qhs.isu.ac.ir/article_992_860320be12a1c050cd7731794e231bd3.pdf

دانشگاه امام صادق علیه السلام مطالعات قرآن و حدیث 2008-3211 4 2 2011 08 23 The Semantic Explanation of Habt in the Holy Quran معناشناسی مفهوم حبط در قرآن کریم 67 96 993 10.30497/quran.2011.993 FA مهدی مطیع استادیار دانشکده الهیات دانشگاه اصفهان 0000-0001-7453-6113 سوده اسعدی کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث دانشکده علوم حدیث تهران Journal Article 2012 11 06 “Vitiation” (habt) is one of the greatest obstacles for humans to receive recompense for their acts in afterlife. The insufficiency of correct human behavior following the acquisition of so many divine teachings, makes us ask about the causes of our inability to take advantage of those teachings and improve the quality of our life and dignity. The Quranic concept emphasizing our obligation to preserve the virtues bestowed by God through our acts against the pitfalls in the course of life till the Day of Judgment, a situation that will multiply God’s bestowal of grace and recompense, is a confirmation of this. Habt shows itself in a variety of occasions, namely actions, attributes, knowledge, faith and belief, which are all damages that make the root, cause of the ineffectiveness of our divine learning in our mental and practical life, hence the necessity of dealing more seriously with the issue. The Holy Quran, as the most comprehensive source of religion, is an appropriate base for understanding the meaning of habt in order to avoid the damages mentioned by cultivating virtues such as honesty in belief, righteousness, purity of intention, and above all staying faithful to spiritual leaders. In this article, it is attempted to achieve an efficient and practical explanation of the issue by using a semantic method and tracing the semantic fields of synonyms, antonyms, and collocations, all for the purpose of finding a way out of this plight. «حبط اعمال» یکی از مهم‌ترین و رایج‌ترین مشکلات و موانع به ثمر رسیدن و ذخیره شدن اعمال انسان در جهان آخرت است. در پی عدم بروز بازخورد رفتار صحیح انسان در قبال کسب بی حد معارف و تعالیم الهی، این پرسش ایجاد می‌شود که چه چیز سبب می‌گردد انسان نتواند از تعالیم و معارف الهی که در دنیا تلاش بسیاری برای کسب آن‌ها کرده، عملاً در ارتقاء کیفیت زندگی و شئون انسانی خویش کمک بگیرد. توجه به این معنای قرآنی که اگر کسی موفق به کسب حسنه و فضیلتی از سوی خداوند متعال شد، حفظ و صیانت از آن در برابر آفات ممکنه در مسیر زندگی تا زمان حسابرسی اعمال آدمی نیز مسئولیتی ضروری و مهم دانسته شده، که در صورت انجام، وعدة چند برابر نمودن آن خوبی‌ها در کارنامة اعمال مؤمنین، نزد پروردگار هستی داده شده است، مؤید این مطلب به شمار می‌رود. تقسیم شدن مفهوم حبط به انواع مختلفی از جمله حبط عمل، حبط صفت، حبط علم، حبط ایمان و عقیده، آسیب‌های است که ریشه بسیاری از بی ثمرگی تعالیم و معارف الهی آدمی در دیدگاه و زندگی عملی او به شمار می‌رود و ضرورت پرداخت به این موضوع مهم را بیان می‌دارد. در این مقاله تلاش شده تا با استفاده از روش معناشناسی و ترسیم شبکه معنایی حبط و حوزه‌های پیرامونی آن در قالب بررسی میدان‌های معناشناختی مترادفات، ملازم‌ها، متضادها و راه‌های برون شد از آن، تبیینی راه‌گشا و کاربردی از این موضوع حاصل شود

https://qhs.isu.ac.ir/article_993_7b13b2203029ed80337f27127a9f1d28.pdf

دانشگاه امام صادق علیه السلام مطالعات قرآن و حدیث 2008-3211 4 2 2011 08 23 Semantics Zohd in the Nahjolbalagheh According to Method of Isotso Semantically معناشناسی زهد در نهج البلاغه بر اساس روش معناشناختی ایزوتسو 97 127 994 10.30497/quran.2011.994 FA عباس مصلایی پور دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه امام صادق(ع) 0000-0003-1692-4593 مروّت محمدی دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران (پردیس قم) Journal Article 2012 11 06 Semantics is a part of language knowledge or is one of its separate branches which you can analyze meaning of words and sentences through and you can also determine the exact place of words and their compounds with respect to the meaning system that you have. Nahjolbalagheh has its own specific terminology which virtue has e different meaning than the common meaning that is recognized by the people which sometimes is even wrong. So here words that are important in virtue terminology or the ones are related to if are considered. Analyzing virtue of semantics in Nahjolbalagheh that is further than knowledge of decrypting and defining interpretation can correct false realization of deep concept and clear difference between virtue in Islam and Monasticism. This concept in Nahjolbalagheh is declared against of inclination. معناشناسی بخشی از دانش زبان‌شناسی یا شاخه‌ای مستقل از آن است که از رهگذر آن می‌توان به تحلیل معنای واژه‌ها و جمله‌های یک متن پرداخت و جایگاه دقیق کلمه‌ها و ترکیب‌های آن را با توجه به نظام معنایی که در آن قرار دارد، بدست آورد. این نوشتار به تحلیل معناشناختی واژه و مفهوم «زهد» در نهج‌البلاغه می‌پردازد. برای این منظور به واژه‌هایی که در حوزة معنایی زهد به عنوان واژة کانونی قرار داشته و ارتباط معنایی با آن دارند، توجه شده است. تحلیل معناشناختی این مفهوم در نهج‌البلاغه نشان می‌دهد که این واژه، از معنایی تازه و متفاوت از مفهوم زهد حکایت دارد که با متفاهم آن در نظر اکثر افراد متفاوت است. تبیین و تحلیل معناشناختی واژه زهد در نهجالبلاغه که امری فراتر از مفهومشناسی توصیفی و تعریفی است، میتواند تصحیح کننده برداشتهای نادرست از این مفهوم والا بوده و تفاوت بین زهد در اسلام و رهبانیت را روشن گرداند. این مفهوم در نهج البلاغه در مقابل رغبت قرار گرفته است.

https://qhs.isu.ac.ir/article_994_934815ad542a4a7c5e8a2dfa04fea9f5.pdf

دانشگاه امام صادق علیه السلام مطالعات قرآن و حدیث 2008-3211 4 2 2011 08 23 Textual Coherency of the Surahs of the Quran پیوستگی متنی سوره‌های قرآن کریم 129 150 995 10.30497/quran.2011.995 FA سید مهدی لطفی استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه اصفهان 0000-0003-0510-0767 Journal Article 2012 11 06 Surahs of the Quran are a set of connected verses which have among themselves different types of lexical, grammatical, and logical relations. Although the Quran lays down various themes in its Surahs, all of the arguments are coherent through the connecting elements. Textual coherency is a division of the analysis of text and discourse. Since the traditional scholars’ attentions were directed to indicating the relations between verses, the study of coherency of Surahs of the Quran is a novel attitude in Quranic sciences. In this article, through the application of Textual coherency method, coherency of verses in Surahs has been studied, and finally coherency among lines in Surahs has been proved. سوره‌های قرآن از مجموعه‌ی آیات به هم پیوسته تشکیل شده است که بین آن‌ها انواع ارتباط‌های لغوی، دستوری و منطقی برقرار است. هر چند که در سوره‌های قرآن موضوعات مختلفی مطرح شده است اما همه این مباحث از طریق عناصر پیوستگی با یکدیگر مرتبطند. پیوستگی متنی که یکی از شاخه‌های تحلیل متن و گفتار است، با بررسی عناصر پیوستگی متنی، نحوه پیوستگی درون متنی یک متن را نشان می‌دهد. با توجه به اینکه تلاش علمای علوم قرآن و مفسران در زمینه پیوستگی، محدود به بررسی ارتباطات موردی بین آیات بوده است؛ تاکنون به بحث پیوستگی متنی سوره‌های قرآن بطور جدّی پرداخته نشده است. در این مقاله با استفاده از روش پیوستگی متنی، پیوستگی آیات در درون سوره‌ها مورد بررسی قرار گرفته که در نهایت پس از مطالعه موردی دو سوره طور و قارعه و ارائه جدول پیوستگی آیات این دو سوره، پیوستگی متنی خطی آیات در درون سوره‌ها اثبات شده است.

https://qhs.isu.ac.ir/article_995_2bcab9d935d219641434683dd9d18a03.pdf

دانشگاه امام صادق علیه السلام مطالعات قرآن و حدیث 2008-3211 4 2 2011 08 23 A survey of the Status, Significance and Validation of the Book “Kamaloddin va Tamamolne’ma” بررسی جایگاه، اهمیت و اعتبارسنجی کتاب «کمال الدین و تمام النعمه» 151 179 996 10.30497/quran.2011.996 FA پرویز آزادی دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران Journal Article 2012 11 06 Sheikh Saduq holds an obvious high status as a Shiitehadith authority, and the narratives he has compiled through his disciples from among different books of fiqh principles, have been considered as one of the most authoritative references for Imamite scholars throughout centuries. Imam Mahdi’s ghaibat (Concealment) has been considered as a controversial issue among both Imamites and other Shiite sects, leading to some misgiving, a situation that urged Sheikh Saduq to deal with it in a separate book. The article first surveys the characteristic features of Sheikh Saduq’s time and place and his own status among other Imamite scholars. Then there is an explanation of his main purpose in producing the mentioned work and its general features. There is also a reference to the trend of writing about Concealment among Imamite scholars and the validation of the extant copies related to that has been examined. Furthermore, the author’s specific method of writing his book and his use of references together with citations from his work by other Imamite writers have been analyzed. Recognizing the credit given to the book among Imamite scholars illustrates the real significance and status of “Kamaloddin va Tamamolne’ma”. جایگاه برجسته شیخ صدوق در منابع حدیثی شیعه بر همگان آشکار است و روایاتی که وی از میان اصول و سایر کتب از طریق مشایخش گرد آورده، طی قرون متمادی به عنوان یکی از منابع اصلی و مورد اعتماد شیعه امامیه در موضوعات مختلف به شمار می‌آمده است. از طرفی موضوع غیبت حضرت ولی عصر(عج) از زمان غیبت صغری تاکنون، یکی از موضوعات جنجالی در میان امامیه و سایر فرق شیعه بوده و همواره از سوی دیگران در این زمینه شبهاتی القاء می‌شده است. شیخ صدوق با توجه به اهمیت این موضوع در عصر خود و مشکلاتی که به تبع شبهات وارده در میان امامیه به وجود آمده، طی یک کتاب جداگانه به این موضوع پرداخته است. در این مقاله سعی شده است ابتدا به بررسی ویژگی دوران شیخ صدوق، شخصیت و جایگاه وی در میان دانشمندان و منابع امامیه پرداخته شود و سپس انگیزه مؤلف از تألیف این کتاب و مشخصات کلی آن ذکر شود. در ادامه به جریان «غیبتنویسی» از سوی عالمان امامیه و اهمیت این کتاب در این جریان اشاره شده و نسخه‌های موجود از کتاب و میزان اعتبار آن‌ها مورد بررسی واقع شده است. در این پژوهه روش خاص مؤلف در نگارش این کتاب نیز بررسی شده و منابع وی و میزان ارجاعاتی که در کتب امامیه به این کتاب صورت گرفته، مورد تحقیق واقع شده است. تبیین این مطلب که در میان علمای امامیه به چه میزان این کتاب دارای اعتبار بوده و از آن بهره‌برداری شده است، بیانگر اهمیت و جایگاه واقعی کتاب «کمال الدین و تمام النعمه» است.

https://qhs.isu.ac.ir/article_996_0b8aff0438617c055eb55f0ba5d226fa.pdf

دانشگاه امام صادق علیه السلام مطالعات قرآن و حدیث 2008-3211 4 2 2011 08 23 The Bases, Principles and Methods of Hard Work from Quran and Hadith Viewpoint احصاء و بررسی مبانی، اصول و روش‌های کار و تلاش جهادی از منظر قرآن کریم 181 213 997 10.30497/quran.2011.997 FA سلمان رضوان خواه کارشناس ارشد تاریخ و فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه پیام نور استان فارس مهدی فاضلی دهکردی کارشناس ارشد تاریخ و فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه آزاداسلامی شهرکرد Journal Article 2012 11 06 There are very important emphasis on vocational training and getting pure money and attempting to be independence in holy Quran and Hadith. For achieving to Quran´s, we have to work hard. The aim of this study is to introduce economic guidance of Quran and Hadith about hard work, and presents bases, principles and methods of hard work for people that involving in economic works and attempts so that can attempt to achieve hard work by learning the Quran´s and Hadith attitudes. In the present study, with document analysis method, bases, principles and methods of hard work with emphasis on the views of Quran and Hadith were studied. The major findings are: The bases of hard work from Quran and Hadith are: strength of personality, economic progressive and economic independence. Some of the important principles for hard work are: The keep treading, stillness’, Professional ethics, be balanced between poor and rich. Some of the important methods for hard work are: avoiding laziness, avoiding unfair business acts,contentment, being fair. Finally there are three bases, seven principles, and fourteen methods for hard work and attempt. در قرآن کریم تأکید فراوانی بر حرفه آموزی، کسب روزی حلال و تلاش برای خودکفایی شده است که دستیابی به این خواسته‌ها، نیازمند کار و تلاش جهادی است. هدف این پژوهه از یک سو معرفی رهنمودهای اقتصادی قرآن کریم در مورد کار و تلاش جهادی بوده و از سوی دیگر ارائه مبانی، اصول و روش‌های این تلاش جهادی برای فعالان این عرصه، جهت الهام گرفتن از اندیشه‌های قرآنی و تحقق اقتصاد اسلامی در سطح جامعه است. در مقاله حاضر تلاش شده است تا با استفاده از روش تحلیل اسنادی، این مبانی و اصول استخراج شوند. یافته‌های این تحقیق بیانگر آن است که مهمترین مبانی و اصول کار و تلاش جهادی از دیدگاه قرآن کریم عبارتند از: تقویت شخصیت اجتماعی، پیشرفت اقتصادی و استقلال اقتصادی. همچنین قرآن کریم بر این نکته تأکید دارد که در هر فعالیت اقتصادی یا اجتماعی، فرد باید عزیز باشد، به کسب تخصص بپردازد و اخلاق حرفه‌ای و تعادل در ثروت را رعایت کند. این مهم از طریق روش‌های ذیل امکان تحقق دارد؛ کار مضاعف، قرض الحسنه دادن، داشتن وجدان کاری، قناعت ورزی، پرهیز از تنبلی، احتکار و گرانفروشی. نتایج حاصل از این پژوهه در مجموع سه مبنا، هفت اصل و چهارده روش برای تحقق کار و تلاش جهادی از منظر قرآن کریم را احصاء و معرفی کرده است

https://qhs.isu.ac.ir/article_997_ec5aa0b7846082a2415f0902f0da88f2.pdf