تصوف و عرفان از جریانهای مهم اندیشه و سلوک در جهان اسلام به شمار میروند که عقاید و آداب برجسته آنها در عرصه اعتقاد و اخلاق اسلامی تأثیرات فراوانی بر جای نهاده است. یکی از مفاهیم و فضیلتهای مهم دینی که در میان عمده اهل عرفان و تصوف، ارزشی والا محسوب میشود، توکل است. بسیاری از سالکان تصوف و راهیان عرفان، درباره این فضیلت معنوی و رفتاری دیدگاههایی را به رشته تحریر در آورده یا بیان نمودهاند. در این نوشتار، اهم دیدگاههای نویسندگان عرفانی و صوفیان برجسته در باب ارزش، جایگاه و حقیقت مفهوم توکل مطرح، دستهبندی و تحلیل شده است. هرچند برخی از آنان با نگرش سلبی، توکل را به مفهوم نفی تدبیر و ترک کسب و هرگونه اشتغال به امور دنیوی و اجتناب از توجه به غیر حق و نیز اعتصام به خدا و تکیه بر تقدیر دانستهاند، لکن اغلب آنان با نگاهی ایجابی به توکل، در کنار تأکید بر ضرورت انقطاع الی الله و ترک تعلق به اسباب و مظاهر دنیا، به اهمیت تلاش معاش و طلب روزی و سایر مواهب مادی و معنوی از طرق مختلف اذعان نموده و التزام به توکل را قابل جمع با تلاش معاش و تدبیر اجتماعی دانستهاند.
عباسی مقدم، مصطفی و محمدعلی نژاد، روح الله. (1389). «توکّل» از منظر تفاسیر عرفانی. مطالعات قرآن و حدیث، 3(2)، 125–147. https://doi.org/10.30497/quran.2010.1358
MLA
عباسی مقدم، مصطفی، و محمدعلی نژاد، روح الله. "«توکّل» از منظر تفاسیر عرفانی"، مطالعات قرآن و حدیث، 3، 2، 1389، 125–147. doi: 10.30497/quran.2010.1358
HARVARD
عباسی مقدم، مصطفی، و محمدعلی نژاد، روح الله. (1389). '«توکّل» از منظر تفاسیر عرفانی'، مطالعات قرآن و حدیث، 3(2), pp. 125–147. doi: 10.30497/quran.2010.1358
CHICAGO
عباسی مقدم، مصطفی و محمدعلی نژاد، روح الله، "«توکّل» از منظر تفاسیر عرفانی." مطالعات قرآن و حدیث، 3 2 (1389): 125–147, doi: 10.30497/quran.2010.1358
VANCOUVER
عباسی مقدم مصطفی، محمدعلی نژاد روح الله. «توکّل» از منظر تفاسیر عرفانی. مطالعات قرآن و حدیث. 1389;3(2):125–147. doi: 10.30497/quran.2010.1358