سنجش اسباب نزول آیه «اولی‌الامر» در روایات اهل سنّت با روش عرضه به قرآن کریم

روایات بویژه در منابع اهل سنّت با آسیب‎هایی؛ همچون جعل، تحریف، تصحیف و نقل به معنای نادرست، روبرو هستند. شیوع این موارد پس از پیامبر‎(ص)، بر ضرورت نقد روایات؛ از جمله روایات اسباب نزول آیه «اولی‌الامر» می‌افزاید. برای کشف و مقابله با سبب نزول‌های جعلی، نقد محتوایی با محوریت عرضه حدیث به قرآن (طبق توصیه پیامبر اکرم‎(ص) و امامان‎(ع)) مبنای سنجش قرار گرفت. این پژوهش با هدف شناسایی اسباب موافق و مخالف با قرآن در آیه «اولی‌الامر» و جداسازی روایات اسباب نزول معتبر از نامعتبر به‌دنبال رفع موانع دستیابی به سبب درست و فهم معنای آیه است. به این منظور، پژوهش پیش‌رو با روش توصیفی تحلیلی و با رویکرد تحلیل انتقادی، سامان یافته است. براساس یافته‎های تحقیق، دو دسته روایت سبب نزول در منابع اهل سنّت برای آیه «اولی‌الامر» گفته شده؛ یکی مربوط به «عبدالله بن حذافة» فرمانده لشکر مسلمانان و سربازانش، دیگری درباره «خالد بن ولید» فرمانده لشکر و امان دادن عمار بن یاسر بدون اذن وی. در فرآیند عرضه به قرآن کریم، هر دو سبب به علت‎های مختلف؛ مثل تقابل با عصمت برداشت شده از آیه، تفاوت اطاعت از یک فرمانده با اطاعت از خدا و رسول و داخل بودن وجوب اطاعت از «اولی‌الامر» در وجوب اطاعت از خدا و رسول(ص) و لزوم تکرار که مرجوح است، مخالف قرآن و نامعتبرند.